Mở rộng phạm vi áp dụng, cụ thể hóa tài sản cố định

Thông tư 141/2025/TT-BTC áp dụng đối với:

- Tài sản cố định thuộc cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang nhân dân.

- Tài sản cố định của các tổ chức tài chính Nhà nước ngoài ngân sách theo cơ chế của đơn vị sự nghiệp.

- Tài sản cố định là trụ sở, cơ sở hoạt động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

- Tài sản cố định do Nhà nước giao cho doanh nghiệp quản lý nhưng không tính thành phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Thông tư không điều chỉnh tài sản cố định đang thuê hoạt động, tài sản bảo quản hộ, tài sản đặc thù trong lực lượng vũ trang theo quy định riêng, và tài sản hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng.

Xác định tiêu chuẩn và phân loại tài sản

Văn bản hướng dẫn rõ các nguyên tắc xác định tài sản cố định, bao gồm:

- Tài sản sử dụng độc lập được coi là một tài sản;

- Hệ thống tài sản nhiều bộ phận liên kết chặt chẽ được xác định là một tài sản nếu thiếu bộ phận nào thì hệ thống không thể hoạt động;

- Trường hợp từng bộ phận có thời gian khai thác khác nhau hoặc chức năng riêng biệt thì mỗi bộ phận được coi là một tài sản riêng.

- Các đối tượng như quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất, cây lâu năm, phần mềm - khi đáp ứng tiêu chuẩn - cũng được xác định là tài sản cố định và tính vào khấu hao đúng quy định.

Quy định chi tiết về hao mòn và khấu hao

Thông tư 141/2025/TT-BTC quy định cụ thể phương pháp tính hao mòn và khấu hao đối với từng loại tài sản cố định, bao gồm cả tài sản hữu hình và vô hình. Trong đó:

- Xác định nguyên giá tài sản cố định khi ghi nhận vào sổ theo quy định, kể cả trường hợp thuê mua, nhận liên doanh, liên kết.

- Cách tính mức hao mòn hàng năm dựa trên nguyên giá và tỷ lệ hao mòn theo thời gian sử dụng quy định.

- Cách xử lý đối với tài sản đã hết thời gian sử dụng theo quy định nhưng vẫn còn giá trị còn lại.

- Xử lý khấu hao tài sản dùng vừa trong hoạt động công lập vừa cho mục đích thương mại, liên doanh, liên kết - yêu cầu đơn vị lập phương án, phân bổ phù hợp theo thực tế hoạt động.

- Ngoài ra, Thông tư cho phép điều chỉnh tỷ lệ khấu hao trong một số trường hợp đặc thù, song vẫn bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quy định pháp luật hiện hành.

Ý nghĩa và tác động đối với quản lý tài sản công

- Việc ban hành Thông tư 141/2025/TT-BTC có ý nghĩa quan trọng trong việc:

- Tạo khung pháp lý thống nhất cho kế toán, tài chính trong các cơ quan, tổ chức và đơn vị sử dụng tài sản công;

- Nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm trong quản lý và sử dụng tài sản cố định;

- Tạo cơ sở pháp lý cho việc đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản công, đảm bảo tài sản không bị lãng phí hay sử dụng sai mục đích;

- Hỗ trợ công tác kiểm tra, kiểm toán nội bộ và kiểm soát ngân sách.

Kế toán và đơn vị sử dụng cần chuẩn bị

Để áp dụng hiệu quả Thông tư mới, các đơn vị kế toán, tổ chức tài chính, cơ quan quản lý tài sản cần:

- Rà soát lại hồ sơ, danh mục tài sản cố định đang sử dụng;

- Điều chỉnh sổ sách kế toán và cách tính khấu hao theo đúng tiêu chuẩn quy định;

- Lập các phương án xử lý tài sản đã hết thời gian sử dụng hoặc đang áp dụng theo quy định cũ.